Dat op de Nederlandse woningmarkt iets fundamenteel misgaat, daar kan niemand meer omheen. Betaalbaarheid, kwaliteit, diversiteit: alles staat onder druk. Met name de stedelijke middengroepen komen in de knel. Niet alleen de woningmarkt zelf zit op slot, maar ook de manier waarop erover gedacht wordt. De Linkse Mannen verkenden op donderdag 17 februari in Grand Theatre de mogelijkheden van een van de oplossingen: de wooncoöperatie. OPERATIE WOONCOÖPERATIE Het kán ook anders dan het in Nederland gaat. Burgers die het heft in handen nemen en samen ondernemend voorzien in betaalbaar en aantrekkelijk wonen: in Duitsland en Zwitserland doen ze het al jaren. Ook in Nederland zijn experimenten gaande. Maar of het echt van de grond komt? Voor een werkelijke transitie is het nodig de wooncoöperatie op z’n fundamentele eigenschappen te herkennen en in positie te brengen. Het recent verschenen boek Operatie wooncoöperatie analyseert de geschiedenis van ons wonen. Ook presenteert het tien inspirerende voorbeelden uit Wenen, Zürich en München. Maar bovenal laat het zien hoe we in Nederland een andere weg in kunnen slaan door wonen te verbinden aan gemeenschapseconomie en gemeenschapsvorming. Op naar een stevige derde bouwstroom in de stad, naast de corporaties en de markt! In deze aflevering van De Linkse Mannen lossen het op gaan Bram Douwes (bekend van tv) en Wilbert van de Kamp (niet bekend van tv) in gesprek met de auteurs van Operatie Wooncoöperatie, Arie Lengkeek en Peter Kuenzli. Daarnaast schuiven KUUB-directeur Suzan Wierenga en wethouder Roeland van der Schaaf aan. Wat kunnen we leren van de aanpak in Wenen, Zürich en München? Hoe herpakken we onze rijke Nederlandse volkshuisvestingstraditie? En hoe maken we de wooncoöperatie ook in Groningen tot een succes?

De Linkse Mannen lossen het op

Operatie Wooncoöperatie

In de omgevingsvisie The Next City kiest Groningen voor één centrum: het bestaande historische centrum. Maar zouden we ons niet beter richten op een multipolaire stad? Wilbert van de Kamp en Bram Douwes zochten het op vrijdag 22 oktober met hun gasten uit in Café Wolthoorn & Co. HOE MEER POLEN, HOE MEER VREUGD Groningen heeft een centrum: het bestaande historische centrum binnen de diepenring. En vooruit, misschien ook een beetje de zeventiende-eeuwse uitbreiding rond de Nieuwe Ebbingestraat. Dat ene centrum is heilig voor de stad. De omgevingsvisie The Next City – de leidraad voor de stadsontwikkeling – is er duidelijk over: “We houden vast aan één centrum.” Wie de geschiedenis van Groningen kent – de gemeente is zo ongeveer getrouwd met het idioom van de compacte stad – snapt waar die keus vandaan komt. Volgens The Next City mag de binnenstad best een beetje uitdijen maar daar blijft het dan ook bij. Maar is dat inmiddels niet wat ouderwets? Is het wel vol te houden nu de gemeente hard doorgroeit naar 250.000 inwoners en de druk op het bestaande centrum al stevig is? Doen we er niet goed aan meer multipolair naar Groningen te kijken? Inzetten op meer volwaardig stedelijke centra dus, met elk een eigen karakter? Kansen zijn er te over, alleen al rond de (beoogde) stationslocaties bij het Noorderstation, Europapark en de Suikerzijde. Maar ook de Zernike-campus, Stadshavens en de bestaande wijkwinkelcentra bieden mogelijkheden. En hoe zit het met de kernen Haren, Hoogkerk en Ten Boer? Als we onze blik verruimen, wat kunnen we dan leren van andere steden? Utrecht bijvoorbeeld, dat het concept van de tien-minuten-stad volledig heeft omarmd en het idee van een multipolaire stad hoog op de agenda heeft staan. De Linkse Mannen sneden het aan met PvdA-raadslid en planoloog Rik Niejenhuis en landschapsarchitect Jaco Kalfsbeek, die binnen Atelier Stadsbouwmeester de binnenstad onder zijn hoede heeft. Visiting critic was stedenbouwkundige Sanneke van Wijk van de gemeente Utrecht.

Hoe meer polen, hoe meer vreugd

Groningen is geen Amsterdam, laat staan Londen of Parijs. Maar ook hier wordt de invloed van ‘het geld’ steeds groter. De verhouding tussen prijs en kwaliteit raakt zoek. Alles bij elkaar zit dit de inclusieve ambities van Groningen behoorlijk in de weg. De Linkse Mannen gingen op Festival Noorderzon op zoek naar een oplossing. STAD = KASSA! Particuliere investeerders slaan toe op de woningmarkt. Ze kopen massaal woningen op en gooien die in de verhuur: buy to let. Huren van ver boven de €1000,- voor een kleine studio zijn tegenwoordig doodnormaal. Het succes van de stad trekt bovendien steeds meer internationale beleggers. Dat maakt het voor steeds meer mensen moeilijk, zo niet onmogelijk, een goed en vooral ook betaalbaar huis te vinden. Het probleem zit inmiddels dieper dan alleen de woningmarkt. Ook in het winkelvastgoed zijn de eigendomsverhoudingen zoek. De stad is een heuse money machine. Het leidt tot hoge huren en verdere ‘verketening’ van winkelstraten. Winkeliers die nog in hun eigen pand ondernemen? Ze zijn tegenwoordig een zeldzaamheid. Op termijn leidt dat tot verschraling van het aanbod. In deze aflevering van De Linkse Mannen lossen het op onderzochten Bram Douwes en Wilbert van de Kamp waarom geld toch meer kapot maakt dan je lief is. Is het niet scheef dat een kleine groep de vruchten plukt van het succes van de stad? Wie profiteert er nou echt van die collectieve investeringen in de openbare ruimte? Bewoners en Groninger ondernemers, of toch vooral de vastgoedinvesteerder? Wordt het niet tijd om in te grijpen? En zo ja: hoe dan en door wie? Samen met hun gasten gingen de Linkse Mannen op zoek naar oplossingen. Wat kan de gemeente doen? Welke bondgenoten heeft zij nodig? Hoe maken we de stad weer van ons? Te gast waren wethouder Roeland van der Schaaf en Peter Michiel Schaap, die Sikkom-journalist Willem Groeneveld om treurige redenen op het laatste moment verving. Visiting critic was prof. dr. Edwin Buitelaar van het Planbureau van de Leefomgeving (PBL).

De stad is kassa

Groningen moet 20.000 nieuwe woningen bouwen. Die komen allemaal in de bestaande stad. Nou ja, bijna allemaal. Drie stukjes grond blijven moedig weerstand bieden tegen het voortschrijdend inzicht van de stadsontwikkeling: De Held 3, Polder de Verbetering en Eemskanaalzone Deelgebied 4. Hebben we die nu nog groene open ruimte echt nodig voor woningen? Hoe doen ze dat in de rest van Nederland? Zijn er alternatieven? De Linkse Man (Bram deed het deze keer alleen) ging met zijn gasten op zoek naar antwoorden en – vooral – oplossingen. Het adagium bouwen, bouwen en nog eens bouwen is nog steeds hét antwoord op de forse druk op de woningmarkt. Direct daarop volgt de vraag: waar dan? Binnen of buiten de stad? Voor Groningen, een stad die zich sinds jaar en dag profileert als ‘compact’, is er eigenlijk maar één weg. We bouwen natuurlijk binnen de bestaande stad. En inderdaad, daar komt dan ook het gros van de 20.000 woningen die Groningen nodig heeft. Toch blijft de gemeente inzetten op een paar suburbane ontwikkelingen, waaronder de laatste authentieke groene stadsrand boven de dorpen Middelbert en Engelbert: de Eemskanaalzone (EKZ). Is de waarde van die groene corridor niet veel te groot? Hebben we die ruimte echt nodig voor woningen? En als er in de stad al een suburbane opgave bestaat, is die dan niet beter op z’n plek in de randgemeenten? Bram Douwes sprak met architectuurhistoricus Marinke Steenhuis (SteenhuisMeurs), architect Reimar von Meding (KAW) en landschapsarchitect Peter Veenstra (LOLA Landschape Architects).

Bouwen op maagdelijk land

Klimaatverandering, vergrijzing, de overstap naar hernieuwbare energie, een nijpend tekort aan woningen en de noodzakelijke verduurzaming van de landbouw: er komt nogal wat op ons af. Stuk voor stuk gaan deze opgaven ons landschap en onze levensstijl veranderen. Moeten we daar chagrijnig van worden? Welnee. Het is de hoogste tijd voor een optimistisch toekomstbeeld! Dat positieve beeld wil het College van Rijksadviseurs graag schetsen. Het maakte Panorama Nederland: een aantrekkelijk toekomstperspectief. Een vooruitblik op een vernieuwd Nederland dat voor iedereen uiterst herkenbaar blijft, maar toch op allerlei terreinen fundamenteel anders werkt. Met Panorama Nederland is de verbeelding aan zet, met het verlangen als motor. Echt iets voor de Linkse Mannen om eens stevig het fileermes in te zetten. In deze special lieten Bram en Wilbert zich verleiden door Panorama Nederland. Maar bovenal gingen ze op zoek naar de vertaling van het programma naar Groningen, stad en provincie. Hoe ziet het Groningen van morgen eruit? Ze bespraken het met Rijksadviseur voor de Fysieke Leefomgeving Daan Zandbelt, Marco Glastra van Groninger Landschap, en gedeputeerden Mirjam Wulfse (VVD) en Henk Staghouwer (CDA). Meer? bit.ly/linkse-mannen

De Toekomst

Nergens ter wereld fietsen zoveel mensen als in Groningen. Maar liefst 60 procent van alle verkeersbewegingen gebeurt op de fiets. Maar al dat gefiets heeft ook een keerzijde.  De stad staat vol fietsen. Zó vol dat die fiets haast een probleem is, zeker in de binnenstad en de schilwijken. Daar staan al die fietsen vaak letterlijk in de weg en hebben ze grote invloed op het straatbeeld. Dat moet natuurlijk anders. Hoe zorgen we voor nog meer ruimte voor de fiets zonder dat dit ten koste gaat van andersoortig gebruik van de openbare ruimte? Is het een kwestie van psychologie? Moet er beter gehandhaafd worden? Welke rol kan het ontwerp in deze kwestie spelen? En hoe maken we het fietsen in de stad en de regio nog aantrekkelijker dan het al is? In deze eerste anderhalvemeteraflevering gingen Bram en Wilbert op zoek naar oplossingen voor Groningen Fietsstad. Dat deden ze met fietsnudger Koen Bandsma van de Rijksuniversiteit, landschapsarchitect Jaco Kalfsbeek van Atelier Stadsbouwmeester, stedenbouwer Annet Ritsema van Specht Architecten en adviseur Jos van den Hende van Bureau Spoorbouwmeester. Ook raadsleden en fietsliefhebbers Tom Rustebiel (D66) en Benni Leemhuis (GroenLinks) wierpen hun licht op ‘de netelige kwestie fiets’. Meer? bit.ly/linkse-mannen

Fietsen d'r uit

Live vanuit café Wolthoorn & Co. in de Groningse binnenstad richten cultuurliefhebbers Wilbert van de Kamp en Bram Douwes hun spot op De Oosterpoort. Moet er een nieuw cultuurcentrum komen? En zo ja, waar, en hoe? Hoe slecht is het huidige gebouw eigenlijk? Wordt het history repeats, na de sloop van De Harmonie in 1971? Wie bepaalt dat het anders moet? En als het dan toch allemaal nieuw moet, welke locatie is dan het best? Durven we het aan om ambitie te tonen? Met gasten vanuit verschillende hoeken bespreken Bram en Wilbert in de eerste aflevering van het tweede seizoen van De Linkse Mannen lossen het op deze netelige kwestie. Onder meer wethouder cultuur Paul de Rook (D66), architect-onderzoeker Paul Meurs (SteenhuisMeurs), stedenbouwkundige Tess Broekmans (Urhahn Stedenbouw en Strategie) en Archibald Korstens (Senior Lobbyist Pop) schuiven aan. De Linkse Mannen lossen het op is een productie van GRAS, platform voor architectuur en stedenbouw in Groningen, en wordt mede mogelijk gemaakt door het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie.  Meer info? Ga naar platformgras.nl/linkse-mannen!

De spot op De Oosterpoort

Live vanuit café Wolthoorn & Co. in de Groningse binnenstad richten cultuurliefhebbers Wilbert van de Kamp en Bram Douwes hun spot op De Oosterpoort. Moet er een nieuw cultuurcentrum komen? En zo ja, waar, en hoe? Hoe slecht is het huidige gebouw eigenlijk? Wordt het history repeats, na de sloop van De Harmonie in 1971? Wie bepaalt dat het anders moet? En als het dan toch allemaal nieuw moet, welke locatie is dan het best? Durven we het aan om ambitie te tonen? Met gasten vanuit verschillende hoeken bespreken Bram en Wilbert in de eerste aflevering van het tweede seizoen van De Linkse Mannen lossen het op deze netelige kwestie. Onder meer wethouder cultuur Paul de Rook (D66), architect-onderzoeker Paul Meurs (SteenhuisMeurs), stedenbouwkundige Tess Broekmans (Urhahn Stedenbouw en Strategie) en Archibald Korstens (Senior Lobbyist Pop) schuiven aan. Meer? bit.ly/linkse-mannen

Boze boeren en krakende deuren van het provinciehuis: in korte tijd had iedereen het over stikstof. Of beter: over ammoniak. Hoge concentraties NH₃ zetten natuurwaarden onder druk. Daarnaast zorgen de stikstofregels voor onvrede en frustratie bij de (Groninger) boeren. De balans is zoek. En dan hebben we het nog niet eens over al die andere grote opgaven waar ons landschap mee te maken heeft: van een bevende grond en een veranderend klimaat tot verzilting en bevolkingskrimp. In de achtste aflevering van De Linkse Mannen lossen het op trokken Bram en Wilbert hun overall aan. Spreekwoordelijk dan. Niet om het stikstofprobleem op te lossen, maar wel om aandacht te vragen voor nieuw perspectief voor het Groninger landschap. Kan dat? Ja, natuurlijk kan dat. Het is de hoogste tijd voor een verfrissend verhaal. Hoe zou de transitie eruit kunnen zien? Welke veranderingen in het landschap dienen zich aan? Welke kansen liggen er? Wat gaat er al goed? Waar zit het perspectief? En hoe kunnen we het plezier in de maakbaarheid van ons landschap herwinnen; een landschap waarin landbouw, natuur, ecologie en erfgoed elkaar weer vinden? De Linkse Mannen bespraken het met gedeputeerde Henk Staghouwer, directeur Marco Glastra van Stichting Het Groninger Landschap, architect Rob Hendriks van DAAD Architecten, landschapsarchitect Arnoud Garrelts van Libau, biologische akkerbouwer en rentmeester Hero Havenga de Poel en biologisch-dynamisch melkveehouder Max van Tilburg van WaddenMax. Rechtse man van dienst was Hank Nieboer, agrariër en voorstander van een onafhankelijke boerenstaat. En het s-woord? Dat mocht precies tien keer vallen. Wie het daarna nog in de mond nam was af. Meer? bit.ly/linkse-mannen

Over boer en land

Groningen is de hoofdstad van de provincie Groningen, gelegen net ten zuiden van Kopenhagen. Er zijn winkels, restaurants en er is wifi. Het beroemde Van Gogh Museum is op slechts twee uur rijden van deze pittoreske stad. Maar wat is het toch lastig dat Amsterdammers zo lang moeten reizen om in Groningen te komen! In de zesde aflevering van De Linkse Mannen lossen het op werd de afstand tussen Amsterdam en Groningen definitief geslecht. Bram en Wilbert trokken persoonlijk naar de hoofdstad en praatten in De Balie met een diversiteit aan gasten. Artist-in-residence was Bert Wabbe, volkszanger, die thuis is in elke stad. Ook historicus Jos Clemens deed een duit in het zakje. Hij weet vooral veel van hofjes, bijzonder relevant bij dit thema. Scenarioschrijver Willem Bosch was de meest Rechtse Man die we in de buurt van Amsterdam konden vinden. In de rubriek ‘De Boze Witte Rechtse Man’ kreeg hij de mogelijkheid zijn mening over het onderwerp te ventileren. De geluidskwaliteit is bij deze aflevering niet al te best, daar geven we de belabberde technici uit Amsterdam de schuld van.  Meer? bit.ly/linkse-mannen

We komen hélemaal uit Groningen

Wilbert van de Kamp en Bram Douwes doken tijdens deze thema-editie in het diepe. Hoe zorgen we ervoor dat water geen eliteproduct wordt? Kunnen we Boyan Slat helpen bij het leeg-plastificeren van de oceanen? Hoeveel hyacinten moeten we in onze tuinen planten om al dat regenwater op te vangen? Aan tafel zaten dijkgraaf Bert Middel, LTO Noord-voorzitter Alma den Hartog, gedeputeerde Nienke Homan (GroenLinks), ontdekkingsreiziger Bram Esser en landschapsarchitect Mathijs Dijkstra. De geluidskwaliteit van deze aflevering is, door het ontbreken van onze eigen apparatuur, iets minder dan normaal. Maar laat je daar niet door weerhouden! Meer? bit.ly/linkse-mannen

Wat er met water moet

Geen aflevering van de Linkse Mannen zonder Roeland van der Schaaf, zijn we bijna geneigd te zeggen. Ook stadsbouwmeester Jeroen de Willigen was te gast, met hem bespraken Bram en Wilbert het Groninger architectuurklimaat. Rob Hendriks kwam namens De Toeverlaat vertellen wat deze groep in het bevingsgebied aan het doen is, en waarom. Marnix van der Scheer en Ronald Koekoek, bestuursleden van de Stichting Dag van de Architectuur Groningen, maakten de zestien genomineerde projecten van de Grote Groninger Gebouwenenquête 2019 bekend. Uiteraard was er ook bingo, da's inmiddels vaste prik, weten de fans.  Artist in residence Michiel Teeuw besloot deze special met zijn kijk op het thema van de avond. Benieuwd hoe dat allemaal klonk? Het geluid liet live behoorlijk te wensen over, maar is in de opname gelukkig uitstekend. Meer? bit.ly/linkse-mannen

Special: Dag van de Architectuur 2019

Heb je een prima inkomen en ben je op zoek naar een koophuis voor je (jonge) gezin? Schrijf dat maar op je buik! In Groningen kom je er niet meer tussen. Huren dan? Ook daar word je niet vrolijk van. Meer dan 1000 euro voor 100 vierkante meter is tegenwoordig doodnormaal. Probeer dan maar eens het eigen vermogen bij elkaar te sparen dat je nodig hebt om ooit een huis te kunnen kopen. De woningmarkt maakt meer kapot dan je lief is! Veel Nederlandse steden hebben te maken met dit probleem. Maar: samen met Amsterdam en Utrecht spant Groningen wel de kroon. Er zijn in onze stad te weinig sociale huurwoningen. Daarnaast heeft de zogenaamde middengroep het erg lastig. En juist die groep is van groot belang voor de stad. Hebben we de woningmarkt niet veel te veel een echte markt laten worden? Gelukkig is er hoop. Groningen wil een stad zijn voor iedereen: een inclusieve stad. Een plek dus waar iedereen een goed huis moet kunnen vinden. Maar hoe zorgen we daarvoor? Aan welke knoppen kan de overheid draaien? Wat kunnen corporaties en ontwikkelaars doen? En hoe zorgen we dat dit allemaal gebeurt met een beetje ambitie, en met gevoel voor kwaliteit? Kortom, hoe gaan we (weer) van woningmarkt naar volkshuisvesting? De Linkse Mannen losten het op vrijdag 17 mei op. Dat deden ze met adviseur woningmarkt en woonbeleid Daniel Depenbrock (KAW), corporatiedirecteur Pieter Bregman (Nijestee) en visiting critic Barend Wind, ervaringsdeskundige als inwoner van Amsterdam en woningmarktonderzoeker aan de RUG. Ook Mireille Jeurnink, manager vastgoedontwikkeling bij VanWonen, schoof aan. Verder doken de mannen met directeur Ruimtelijk Beleid Alfred Kazemier van de gemeente Groningen in de Nieuwe Kaart van Groningen. Welke plannen staan er op stapel? Wat gaat waar gebeuren? Meer? bit.ly/linkse-mannen

Van Woningmarkt naar Volkshuisvesting

Welke kant gaat het de komende jaren op met de stad Groningen? Welke keuzes zijn gemaakt en waarom?  Op 1 maart 2019 stond de allereerste aflevering van De Linkse Mannen lossen het op geheel in het teken van het gezonde, groene, gelukkige Groningse collegeakkoord. Te gast waren wethouder Roeland van der Schaaf, raadslid Jimmy Dijk en publicist Annemarie Kok. Artist in residence was Mulu: hij deelde aan het eind van de show zijn visie op het akkoord. De winnaar van Beleidsbingo ging naar huis met een fraaie roze Linkse Mannen-polo. Meer? bit.ly/linkse-mannen

Het gezonde, groene, gelukkige, Groningse collegeakkoord

De Linkse Mannen lossen het op is de enige hands-on talkshow. Een live magazine waarin Bram Douwes en Wilbert van de Kamp de stand van Groningen opnemen. Geen gepraat in de ruimte, maar wel eróver. En altijd met een oplossingsgerichte insteek. Iedere aflevering staat één thema centraal. Daarbij hanteren we een gouden regel: we behandelen een onderwerp maar één keer. Vaker is niet nodig, want samen met hun gasten lossen de Linkse Mannen het op! De Linkse Mannen lossen het op is een productie van GRAS en wordt mede mogelijk gemaakt door het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie.

hubhopper

De Linkse Mannen lossen het op

hubhopper